TARİHİ :
1923'de kurduğumuz şimdiki devletimiz Türkiye
Cumhuriyeti'nden önceki devletimizin adı Osmanlı İmparatorluğu idi. Osmanlı
İmparatorluğu 1299 tarihinde kurulmuş ve I. Dünya Savaşının sonuna kadar tarih
sahnesindeki yerini korumuştu.
1914'de başlayıp 1918'de biten I. Dünya Savaşında
Almanların yanında savaştık. I. Dünya Savaşında Mustafa Kemal ve arkadaşlarının
Çanakkale'de destan yazmaları sonucunda 18 Mart 1915 Çanakkale Zaferi'ni kazandık. Bir
çok cephede başarılı olduk. Ancak, Almanlar I. Dünya Savaşını kaybedince, Osmanlı
İmparatorluğu olarak bizde yenik sayıldık. Ordularımız dağıtılmaya ve Yurdumuz
düşmanlarca işgal edilmeye başlandı. Mustafa Kemal ve silah arkadaşları
İstanbul'un işgali üzerine kurtuluş mücadelesini başlatmak amacıyla Anadoluya
geçtiler. 16 Mayıs 1919'da İstanbul'dan hareket ederek 19 Mayıs 1919'da Samsun'a
çıktılar. 19 Mayıs 1919 Kurtuluş Savaşımızın da başlangıcı kabul edilmektedir.
Mustafa Kemal ve arkadaşları Samsun'dan Erzurum ve Sivas'a geçtiler. Buralarda halkın
temsilcileri ile toplantılar yapılarak yurdumuzun düşmandan kurtarılması için
kararlar aldılar. Yurdun her tarafından gelen halk temsilcileri ile 23 Nisan 1920'de
Türkiye Büyük Millet Meclisini açarak, Türkiye Cumhuriyeti'nin temelini attılar. Bu
yıl TBMM'nin kuruluşunun 81. yılını kutladık. Mustafa Kemal Paşa'nın idaresinde
yeni bir ordu oluşturularak Kurtuluş Savaşı kazanıldı ve yurdumuz işgalden
kurtarıldı. Padişahlık kaldırılarak, dünyanın en iyi yönetim şekli olan,
Cumhuriyet yönetimi 29 Ekim 1923'de ilan edildi. Mustafa Kemal ilk Cumhurbaşkanımız
seçildi. Cumhuriyetin ilanından sonra sıra Türkiye'nin çağdaş uygarlık seviyesine
ulaşması için reformlar yapılmasına gelmişti. Bu dönemde yapılan yeniliklere
"Atatürk Devrimleri" diyoruz. Zamanın şartları içinde gerçekleştirilmesi
hiç kolay olmayan, ancak Atatürk gibi büyük bir devlet adamının başarabileceği
devrimler modern, geleceğe umutla bakan bir Türkiye'nin doğmasını sağlamıştır.
Atatürk devrimleri şunlardır:
1. Harf Devrimi : Okunması ve yazması zor olan Arap
harfleri kaldırılarak latin harfleri ve Türk alfabesi kabul edildi. Böylece okuma
yazma oranı hızla çoğaldı.
2. Kılık Kıyafet Devrimi : Çağdaş kıyafetler ve
şapka kabul edildi. Çarşaf, peçe ve fes kaldırıldı.
3. Kadın erkek eşitliği kabul edilerek, kadınlara da
okuma, seçme ve seçilme hakları verildi.
4. Yeni okullar, hastahaneler, yollar, köprüler, barajlar
yapıldı.
5. Ölçülerde, Saatte ve Takvimde Devrim: Arşın, endaze
gibi ölçü birimleri kaldırılarak, bütün dünyanın kullandığı ölçü birimleri
kabul edildi. Bütün dünyanın kullandığı saat sistemi kabul edildi. Hicri takvim
yerine, Miladi takvim kabul edildi.
6. Soyadı kanunu ile herkese soyadı verildi. Mustafa
Kemal Paşaya TBMM kararıyla "ATATÜRK" soyadı verildi.
7. Laiklik ilkesi kabul edilerek din ve devlet işleri bir
birinden ayrıldı. Hilafet kaldırıldı.
Türklerin tarih sahnesine çıktığı Orta Asya'dan bu
yana 16. devletimiz olan Türkiye Cumhuriyeti'ni ulu önder Atatürk Türk gençlerine
emanet etmiştir.
COĞRAFİ DURUMU:
Türkiye coğrafi olarak Avrupa ve Asya kıtaları
üzerinde yeralmaktadır. Avrupa kıtasında bulunan topraklarımıza Trakya, Asya
kıtasında bulunan topraklarımıza da Anadolu denmektedir.
Yaklaşık 780 bin Km2 genişliğinde olan Türkiye'de 65
milyon insan yaşamaktadır.
Yurdumuz 26-45 doğu meridyenleri ile 36-42 kuzey
paralelleri arasında yer almaktadır.
Yurdumuz önemli bir su yolu üzerinde bulunmaktadır.
Çanakkale Boğazı, Marmara Denizi ve İstanbul Boğazı Karadenizi Akdenize bağlayan
önemli bir su yolu oluşturmaktadır. Çanakkale ve İstanbul boğazları aynı zamanda
Avrupa ve Asya kıtalarını birbirinden ayırmaktadır.
YURDUMUZUN SINIRLARI :
Üç tarafı denizlerle çevrili yurdumuzun kuzeyinde
Karadeniz, kuzey batısında Bulgaristan, batısında Yunanistan ve Ege denizi, güneyinde
Akdeniz, Kıbrıs ve Suriye, güney doğusunda Irak, doğusunda İran,
Nahcivan(Azerbaycan) ve Ermenistan, kuzey doğusunda ise Gürcistan bulunur.
YURDUMUZUN BÖLGELERİ :
Yurdumuz 7 iklim bölgesine ayrılmaktadır. Bunlar:
1. Marmara Bölgesi,
2. Karadeniz Bölgesi,
3. İç Anadolu Bölgesi,
4. Ege Bölgesi,
5. Akdeniz Bölgesi,
6. Doğu Anadolu Bölgesi
7. Güneydoğu Anadolu Bölgesi
İLLER :
Yurdumuzda 81 il bulunmaktadır. Yurdumuzun başşehri
Ankara İç Anadolu Bölgesinde bulunmaktadır. Yurdumuzun nüfus bakımından en
kalabalık şehirleri sırasıyla İstanbul, Ankara ve İzmir'dir. İstanbul Marmara
Bölgesinde, İzmir ise Ege Bölgesinde bulunmaktadır.
DENİZLER ve GÖLLER:
Yurdumuzun 3 tarafı denizlerle çevrilidir. Ayrıca bir de
iç denizimiz vardır. İç denizimiz Marmara Denizi'dir. Yurdumuzun kuzeyinde Karadeniz,
batısında Ege denizi ve güneyinde Akdeniz bulunmaktadır.
Yurdumuzda bulunan başlıca göller şunlardır:
Ulubat Gölü, Sapanca Gölü, Egridir Gölü, Burdur
Gölü, Tuz Gölü ve Van Gölü'dür. Tuz gölünden bol miktarda yemeklik tuz
çıkarılır. Van Gölü üzerinde gemiler çalışır.
DAĞLAR, OVALAR ve IRMAKLAR
Yurdumuz, batıdan doğuya doğru yükselen dağlık bir
arazi üzerindedir.
Yurdumuzun kuzeyinde Karadeniz Dağları, güneyinde Toros
Dağları yeralmaktadır. Ayrıca, Kazdağı, Uludağ, Bolu Dağları, Nemrut Dağı,
Bozdağlar, Hasan Dağı, Süphan Dağı ve Ağrı Dağı gibi başlıca dağları
bulunmaktadır. Ağrı Dağı Yurdumuzun en yüksek dağıdır. (5165 M) Uludağ kayak ve
tatil merkezidir.
Yurdumuzda dağların arasında ovalık alanlar genelde
azdır. Başılca ovalarımız Ergene Ovası, Sakarya Ovası, Çukurova, Amik Ovası,
Gediz Ovası ve Konya Ovası'dır.
Yurdumuz akarsular bakımından zengindir. İrili ufaklı
bir çok akarsuyu vardır. Başlıca akarsularımız Meriç, Ergene, Gediz, B. Menderes,
K. Menderes, Sakarya, Yeşilırmak, Kızılırmak, Seyhan, Ceyhan, Çıldır, Asi, Fırat
ve Dicle ırmaklarıdır.
YURDUMUZUN İKLİMİ ve BİTKİ ÖRTÜSÜ:
Yurdumuzda başlıca 3 çeşit iklim görülür.
1. Karadeniz İklimi : Karadeniz kıyılarında görülür.
Yazlar serin ve yağışlı, kışlar soğuk ve yağışlıdır.
2. Akdeniz İklimi : Akdeniz ve Ege Denizi kıyılarında
görülür. Yazlar sıcak ve kuraktır. Kışlar ılık ve yağışlıdır.
3. Karasal İklim : Deniz kıyısından uzak bölgelerde
görülür. Yazlar çok sıcak ve kurak, kışlar çok soğuk ve yağışlı geçer.
Yurdumuzda orman azdır. En çok orman Karadeniz
kıyılarında bulunur. Akdeniz yöresinde maki denen bitki topluluğu bulunur. İç
kesimlerde bozkır bitki örtüsü bulunur.
YURDUMUZDA YETİŞTİRİLEN ÜRÜNLER:
Marmara Bölgesinde ayçiçeği, şeker pancarı, buğday
yetiştirilir. Karadeniz bölgesinde fındık çok yetiştirilir. Yurdumuzda yalnız
Rize'de çay yetiştirilir. Akdeniz bölgesinde muz, portakal, limon, mandalina, pamuk
yetiştirilir. Konya Ovasında buğday yetiştirilir.
K. Karaş'ın dondurması, Çorum'un leblebisi, Afyon'un
kaymağı, Ankara'nın armudu ve balı, Aydın'in inciri, Malatya'nın kayısısı çok
meşhurdur. |
