Turnuva Kuralları
(FIDE)
Ön Söz
Satranç Kuralları bir oyun sırasındaki tüm mümkün durumları
içeremeyeceği gibi, tüm yönetimsel soruları da düzenleyemez. Kuralların bir
maddesi ile kesin olarak düzenlenemeyen durumlarda, kurallarda anlatılan benzer
durumların çalışılmasıyla doğru bir karara varmak mümkün olmalıdır.
Kurallar hakemlerin gerekli ustalık, doğru yargılama ve kesin tarafsızlık
özelliklerine sahip olduklarını varsayar. Fazla detaylı bir kural hakemi karar
özgürlüğünden yoksun bırakır ve probleme adil, mantıklı ve özel etmenler
yardımıyla çözüm bulmasını önleyebilir. FIDE tüm satranç oyuncularından
ve federasyonlardan bu bakış açısını kabul etmelerini rica eder.
Üye federasyon daha detaylı kurarı getirmekte şu koşullarla özgürdür:
(a) Resmi FIDE Satranç
Kuralları ile hiçbir şekilde çelişmemesi
(b) Söz konusu federasyonun
alanı ile sınırlı olması
(c) Hiçbir FIDE maçı,
şampiyonası veya rating turnuvası için geçerli olmaması.
Oyun Kuralları
Madde 1 :
Satranç Oyununun amaçları
1.1 : Satranç oyunu, taşları sırayla oynayan iki rakip arasında, "satranç
tahtası" denen kare bir tahta üstünde oynanır. beyaz taşlara sahip oyuncu
oyuna başlar. Rakibinin hamlesi tamamlandığında, diğer oyuncunun "hamle
sırası" gelmiştir.
1.2 : Her oyuncunun amacı rakibin şahını bir sonraki hamlede şahın hareket
edebileceği geçerli bir hamle kalmayacak şekilde saldırıya maruz bırakmaktır. Bunu
elde eden oyuncu rakibi "mat" etmiş ve oyunu kazanmış olur. Mat olan taraf
oyunu kaybeder.
1.3 :
Her iki oyuncunun da mat edememesi durumunda, oyun beraberedir.
Madde 2 :
Satranç tahtasında taşların ilk durumu
2.1 : Satranç tahtası bir açık renk ("beyaz" kareler),
bir koyu renk ("siyah" kareler) değişen 8 satır ve 8 sütunda bulunan 64
eşit kareden oluşur. Satranç tahtası beyaz taşlara sahip olan oyuncunun önündeki
kenarın "sağ" köşesindeki kare "beyaz" olacak şekilde
yerleştirilir.
2.2 : Oyunun başında bir oyuncunun 16 açık renkli taşı ("beyaz"
taşlar), diğer oyuncunun 16 koyu renkli taşı ("siyah" taşlar)
vardır. Bu taşlar şunlardır:
| Beyaz Şah |
Siyah Şah |
| Beyaz Vezir |
Siyah Vezir |
| Beyaz Kale |
Siyah Kale |
| Beyaz Fil |
Siyah Fil |
| Beyaz At |
Siyah At |
| 8 Beyaz Piyon |
8 Siyah Piyon |
2.3 : Satranç tahtasında taşların ilk durumları şöyledir:
2.4 : Sekiz dik sütuna "dikey" ve sekiz yatay satıra "yatay"
denir. Aynı renkten olup, köşelerinden birbirine değerek bir hat boyunca dizilmiş
karelere "çapraz" (diagonal) denir.
Madde 3 :
Taşların Hareketleri
3.1 : Hiçbir taş aynı renkten bir başka taşın bulunduğu bir kareye hareket
edemez. Eğer bir taş, rakibin bir taşının bulunduğu kareye hareket ederse, rakip
taş alınır ve aynı hamlede satranç tahtasından çıkarılır. Bir taş eğer
Madde 3.2, 3.3, 3.4, 3.5’e göre bir karedeki taşı alabiliyorsa, tehdit ediyor
denir.
3.2
: (a) Vezir bulunduğu karenin dikey, yatay veya çaprazındaki
herhangi bir kareye gidebilir.
(b) Kale bulunduğu karenin dikey veya yatayındaki herhangi bir kareye
gidebilir.
(c) Fil bulunduğu karenin çaprazındaki herhangi bir kareye gidebilir. Vezir, kale veya
fil hareket ederken engel olan taşların üstünden geçemezler.
3.3 :
At bulunduğu dikey, yatay ve çaprazda olmayan en yakın kareye hareket edebilir.
3.4 :
(a) Piyon aynı dikeyde tam önünde bulunan kareye gidebilir, veya
(b) İlk hamlesinde, aynı dikeyde her ikisinin de boş olması şartıyla
iki kare ilerleyebilir, veya
(c) Komşu dikeyde, çapraz olarak önünde olan rakibinin taşının
bulunduğu yere, o taşı alarak hareket edebilir.
(d) Bir piyon rakibin piyonunun başlangıçta bulunduğu kareden iki kare
ilerleyerek geçtiği kareyi tehdit ediyorsa, bir kare ilerlemiş gibi rakip piyonu
alabilir. Bu alma sadece bu avantajla yapılabilir ve buna "geçerken alma"
("en passant") denir.
(e) Bir piyon başlangıç pozisyonundan, en uzak yataya eriştiğinde
aynı hamle içinde aynı renkten bir vezir, kale, fil veya atla değiştirilmelidir.
Oyuncunun seçimi daha önce kaybettiği taşlarla sınırlı değildir. Piyonun başka
bir taşla değişimine "terfi" denir ve bu değişiklik hemen uygulanır.
3.5 :
(a) Şah iki değişik şekilde hareket edebilir:
(i) Rakip taşlar tarafından tehdit edilmeyen komşu karelerden
birine gidebilir, veya
(ii) "rok": Aynı dikeyde bulunan aynı renkten şah ile
kalelerden birinin hareketidir, şahın tel hareketi olarak sayılır ve söyle
gerçekleşir: şah bulunduğu kareden kaleye doğru iki kare ilerler, sonra kale şahın
üzerinden şahın son geçtiği kareye geçirilir.
(1) Rok şu durumlarda geçersizdir:
(a) Şah daha önce hareket ettirildiyse, veya
(b) kale daha önceden hareket ettirildiyse.
(2) Rok şu durumlarda yapılamaz:
(a) Şahın bulunduğu, geçmek zorunda olduğu ve gideceği kareyi
rakip taşlardan bir veya daha fazlası tehdit ediyorsa.
(b) Şah ile rok yapılacak kale arasında herhangi bir taş varsa.
(b) Eğer şah rakip taşların bir veya daha fazlasının tehdidi altındaysa,
"şah çekilmiş" denir. Şah çekildiğini bildirmek mecburi değildir. Oyuncu
kendi şahını şah çekilmiş duruma sokacak bir hareket yapmamalıdır.
Madde 4 :
Taşların Hareketi
4.1 : Her hamle tek elle yapılmalıdır.
4.2
: Hamleyi yapacak oyuncu, önce yerini düzelteceğini söyleyerek, bir veya daha
fazla taşının yerini taşın bulunduğu karenin içinde düzeltebilir.
4.3
: Madde 4.2’deki durumun dışında oyuncu kasten satranç tahtasına dokunursa,
(a) aynı renkten bir veya daha fazla taşa dokunduysa, alınabilecek veya hareket
edebilecek olan dokunduğu ilk taşı almalı veya hareket ettirmelidir, veya
(b) Her iki renkten taşa dokunduysa, rakibin taşını almalıdır, veya bu mümkün
değilse hareket ettirilebilecek veya alınabilecek olan dokunduğu ilk taşı hareket
ettirmeli veya almalıdır. Eğer hangi taşa dokunduğu açık değilse, oyuncunun
kendi taşına rakibinkinden önce dokunmuş gibi davranılır.
4.4
: (a) Eğer oyuncu kasten şaha ve kaleye dokunduysa, geçerli ise, o tarafa doğru
rok yapmak zorundadır.
(b) Eğer oyuncu kasten kaleye ve sonra da o tarafa doğru rok yapamayacağı halde şaha
dokunursa, durum Madde 4.3 ile çözümlenir.
(c) Eğer rok yapma amacındaki oyuncu şaha veya şahla kaleye aynı anda dokunursa,
fakat o tarafa doğru rok yapması geçerli değilse, oyuncu geçerli ise diğer tarafa
doğru rok yapmayı veya şahının başka bir hamlesini seçer. Şahın hareket
edebileceği yer yoksa, oyuncu başka herhangi bir geçerli hamleyi yapmakta serbesttir.
4.5
: Eğer dokunulan taşların hiçbiri hareket ettirilemez veya
alınamazsa, oyuncu herhangi bir geçerli hamleyi yapabilir.
4.6
: Eğer rakip madde 4.3 veya 4.4’ü ihlal ederse, kasten bir taşa
dokunduktan sonra hak iddia edemez.
4.7
: Geçerli bir hamlede veya hamlenin bir kısmında, taş bir kareye konduktan sonra
başka bir kareye hareket ettirilemez. Madde 3’teki ilgili gereklilikler yerine
getirildiğinde hamle yapılmış olur.
Madde 5 :
Oyunun Bitişi
5.1
: (a) Oyun geçerli bir hamleyle rakibin şahını mat eden oyuncu
tarafından kazanılmış olur. Bu oyunu sonlandırır.
(b) Rakibi çekildiğini bildiren oyuncu oyunu kazanır. Bu
oyunu sonlandırır.
5.2
: Hamle yapacak oyuncuların geçerli hamlesi kalmazsa ve şah çekilmemişse, oyun
beraberedir. Oyun "pat" olur. Bu oyunu sonlandırır.
5.3
: İki oyuncunun oyun sırasında anlaşması ile oyun berabere olur.
Bu oyunu sonlandırır. (Bkz. Madde 9.1)
5.4
: Aynı pozisyon satranç tahtasında üç kez oluşmuşsa veya oluşacaksa, oyun
berabere olabilir. (Bkz. Madde 9.2)
5.5
: Her oyuncu tarafından yapılmış son 50 hamlede hiçbir piyon hareket etmemiş
veya herhangi bir taş alınmamışsa, oyun berabere olabilir. (Bkz. Madde 9.3)
Turnuva Kuralları
Madde 6 :
Satranç Saati
6.1 : "Satranç saati" bir anda sadece birinin çalışabildiği iki zaman
göstergesi olan saattir.
Satranç Kurallarındaki "Saat" bu iki zaman göstergesinden
biri anlamına gelir.
"Bayrağın düşmesi" bir oyuncunun verilen süresinin bittiği anlamına
gelir.
6.2 : Satranç
saati kullanıldığında, her oyuncu verilen sürede belli bir sayıda hamleyi veya
hamlelerinin tamamını yapmalıdır, ve/veya her hamleden sonra bir ek zaman
verilebilir. Tüm bunlar en başta belirlenmelidir. Oyuncu tarafından
kullanılmayan zaman bir sonraki süreye “zaman gecikmesi – time delay” modu
dışında eklenir.
Zaman gecikmesi modunda her iki oyuncunun bir “ana düşünme süresi” vardır.
Her hamle için “sabit ekstra süre” de verilir. Ana düşünme süresi sabit
süre tamamlandıktan sonra başlar. Sabit süre tamamlanmadan oyuncu saatini
durdurursa, sabit sürenin ne kadarının kullanıldığına bakılmaksızın, sabit
ana düşünme süresi değişmez.
6.3
: Her zaman göstergesinde bir “bayrak” vardır. Bayrak düşer düşmez, Madde
6.2’deki koşullar kontrol edilmelidir.
6.4
: Satranç saatinin nereye konacağına hakem karar verir.
6.5
: Oyunun başlangıcı olarak belirlenen zamanda, beyazlara sahip olan oyuncunun saati
başlatılır.
6.6 : Satranç
tahtasına oturumun belirlenen saatinden bir saatten geç gelen oyuncu oyunu kaybedecektir
(yarışma kuralları veya hakem aksini söylemediği sürece).
6.7 : (a) Oyun sırasında hamlesini yapan oyuncu kendi saatini durdurur ve rakibinin
saatini başlatır. Oyuncu saatini durdurana kadar, yapılan hamle oyunu bitirmediği
sürece, hamlesi bitmiş sayılmaz. (Bkz. Madde 5.1, 5.2 ve 5.3) Satranç
tahtasında yapılan hamle ile kendi saatini durdurup, rakibin saatini başlatması
arasında geçen süre oyuncuya verilen süreden sayılır.
(b) Oyuncu saati hamle yaptığı eliyle durdurmalıdır. Parmağı düğmenin
üstünde tutmak veya beklemek yasaktır.
(c) Oyuncular saati uygun şekilde kullanmalıdırlar. Kuvvetle yumruk atmak,
kaldırmak veya devirmek yasaktır. Uygunsuz saat kullanımı Madde 13.4’e göre
cezalandırılacaktır.
6.8 :
Hakem bayrağın düştüğünü belirlediğinde veya oyunculardan biri bayrağın
düştüğünü söyleyen haklı bir iddiada bulunduğunda bayrak düşmüş sayılır.
6.9
: Madde 5.1, 5.2 ve 5.3’ün uygulandığı durumlar dışında, oyuncu verilen
sürede gereken sayıda hamle yapamazsa, oyunu kaybeder. En başarısız karşı
hamlelere rağmen, bir seri geçerli hamleyle rakibi mat edecek pozisyon yoksa, oyun
beraberedir.
6.10 :
Bozukluk görülmemesi durumunda saatlerin göstergesi geçerlidir.
Bozukluğu görülen saat değiştirilir. Hakem değiştirilen saat üstünde
gösterilecek süreyi belirlerken, en iyi şekilde karar verecektir.
6.11 :
Eğer her iki bayrak düşmüşse ve hangisinin önce düştüğünü
söylemek imkansızsa, oyun devam eder.
6.12 : (a)
Oyunun durdurulması gerekiyorsa, hakem saatleri durdurur
(b) Oyuncu hakemin yardımını
istemek için saati durdurabilir.
(c) Oyunun ne zaman tekrar başlayacağına hakem karar verir.
6.13
: Kuraldışı bir durum oluşur ve/veya taşlar bir önceki pozisyonlarına
getirilmek zorunda kalınırsa, hakem saatlerdeki süreler için en iyi şekilde karar
verecektir.
6.14 : Satranç tahtasındaki o anki durumu, hamleleri ve yapılan hamle sayılarını
ve saatleri gösteren ekranlar, monitörler ve gösteri panolarına oyun salonunda izin
verilir. Ancak, oyuncu bu şekilde gösterilenler üzerinde bir iddiada bulunamaz.
Madde 7 :
Geçersiz Pozisyonlar
7.1 : (a)
Oyun sırasında taşların başlangıçtaki yerlerinin yanlış olduğu anlaşılırsa,
oyun iptal edilir ve yeni bir oyun oynanır.
(b) Oyun sırasında satranç tahtasının Madde 2.1’e aykırı
yerleştirildiği anlaşılırsa, oyun devam eder, fakat gelinen pozisyon doğru
yerleştirilmiş bir satranç tahtasına geçirilmelidir.
7.2 : Eğer oyun ters renklerle başladıysa, hakem aksini istemedikçe, o şekilde
devam eder.
7.3 : Oyuncu bir veya daha fazla taşın yerini bozarsa, taşları doğru pozisyona
kendi süresi içinde getirecektir. Gerekirse, rakip oyuncu taşların yerini bozan
oyuncunun saatini tekrar başlatıp, oyuncunun kendi zamanı içinde düzeltmesini
sağlama hakkına sahiptir.
7.4 : Eğer
oyun sırasında geçersiz bir hamle yapıldıysa veya taşlar bulundukları kareden
hareket etmişse, yanlış pozisyondan önceki duruma geri dönülür. Eğer
yanlış pozisyondan hemen önceki durum belirlenemezse, yanlış pozisyondan önceki son
geçerli pozisyona dönülür. Saatler Madde 6.13’e göre ayarlanır ve geçersiz
hamle durumunda, geçersiz hamleyi değiştiren Madde 4.3 uygulanır. Oyun devam eder.
Madde 8 :
Hamlelerin kaybedilmesi
8.1
: Oyun sırasında oyuncu hem kendi, hem rakibinin hamlelerini hamle hamle, mümkün
olduğunca okunaklı, cebirsel notasyonla (Ek E) yarışma için hazırlanan puan
tablosuna kaydetmek zorundadır.
Oyuncu eğer isterse yazmadan önce rakibinin hamlesine karşılık
verebilir. Hamle yapmadan önce bir önceki kendi hamlesini kaydetmelidir.
Beraberlik teklifi puan tablosuna her iki oyuncu tarafından da kaydedilmelidir (Ek E.12).
Oyuncu fiziksel veya dini nedenlerle hamleleri kaydedemiyorsa, hakemin karar vereceği
kadar süre, oyunun başında oyuncuya verilen toplam süreden düşülür.
8.2
: Puan tablosu hakeme açık olmalıdır.
8.3
: Puan tabloları maçların organizatörlerinin mülkiyetindedir.
8.4
: Eğer bir oyuncunun saatinde 5 dakikadan az zamanı kaldıysa ve her hamlede eklenen
30 saniyelik ek süresi de kalmadıysa, Madde 8.1’deki şartları sağlamak zorunda
değildir. Bayraklardan biri düştüğünde puan tablosunu tamamlayacaktır.
8.5 : (a)
Eğer her iki oyuncu da Madde 8.4’e dayanarak puan kaydı yapmıyorsa, hakem veya
bir yardımcı puanları tutmalıdır. Bu durumda, bayraklardan biri düşer
düşmez hakem saatleri durdurmalıdır. Sonra, her iki oyuncu kendi puan
tablolarını hakemin veya rakibin puan tablosunu kullanarak tamamlayacaklardır.
(b) Eğer sadece bir oyuncu Madde 8.4’e dayanarak puan kaydı yapmıyorsa, puan
tablosunu bayraklardan biri düşer düşmez tamamlamalıdır. Oyuncunun hamlesi
olmadığı sürece, rakibinin puan tablosundan yararlanabilir. Oyuncu kendi
puan tablosunu tamamlayıp, rakibinin puan tablosunu geri verene kadar hamle yapmasına
izin verilmez.
(c) Eğer her iki puan tablosu da tamam değilse, oyuncular bir hakem veya
yardımcı hakem denetiminde, oyunun son halini kaydettikten sonra, ikinci bir satranç
tahtasında aynı oyunu tekrar oluşturmalıdırlar.
8.6
: Oyunculardan biri verilen süreyi aştığında puan tabloları tamamlanamamışsa,
bir sonraki hamle takip eden sürede yapılacak ilk hamle olarak kabul edilir.
Madde 9 :
Berebere Oyun
9.1 : Oyuncu hamle yaptıktan sonra beraberlik önerebilir. Bunu kendi saatini
durdurup, rakibinin saatini başlatmadan önce yapmalıdır. Herhangi bir zamanda
yapılmış beraberlik teklifi de geçerli olmakla beraber, Madde 12.5 dikkate
alınmalıdır. Beraberlik teklifine şart getirilemez. Her halükarda
beraberlik teklifi geri alınamaz ve rakip kabul edene, sözlü olarak reddedene, hamle
yaparak reddedene veya oyun bitene kadar geçerlidir. Beraberlik teklifi her iki oyuncu
tarafından puan tablosuna (=) sembolü ile not alınır.
9.2
: Oyun en azından üçüncü kez aynı pozisyona geliyorsa (hamleleri tekrar etmek
gerekmez), hamleyi yapan kişinin doğru tespiti ile, şu durumlarda berabere olur:
(a) Aynı pozisyonun oluşacağı belliyse ve oyuncu hamlesini
puan tablosuna yazar ve hakeme bu hamleyi yapacağını bildirirse, veya
(b) Aynı pozisyon zaten oluştuysa.
(a) ve (b) durumları, oyuncunun hamle sırasıysa, aynı taşlar aynı karelerdeyse ve
her iki oyuncunun mümkün hamleleri aynı olacaksa, aynı durum olarak değerlendirilir.
Bir piyon geçerken alınabilirse veya rok yapma ihtimali varsa, pozisyonlar aynı
sayılmaz.
9.3
: Oyun hamleyi yapan kişinin doğru tespiti ile şu durumlarda berabere olur:
(a) Oyuncu, yapacağı hamleyle, her iki oyuncu tarafından yapılan son 50 hamlede
hiçbir piyonun hareket ettirilmediğini ve hiçbir taşın alınmadığını kendi puan
tablosuna yazar ve bunu hakeme bildirirse, veya
(b) Her iki oyuncu tarafından yapılan son 50 hamlede hiçbir piyon hareket ettirilmemiş
ve hiçbir taş alınmamışsa.
9.4
: Eğer oyuncu beraberlik teklifini yapmadan önce hamlesini yaparsa, o hamle için
beraberlik teklifi hakkını, Madde 9.2 ve 9.3’teki şekilde, kaybeder.
9.5
: Oyuncu Madde 9.2 ve 9.3’teki şekilde beraberlik teklif ederse, her iki saati de
durdurur. Beraberlik teklifini geri alamaz.
(a) Eğer beraberlik durumu doğru ise, oyun hemen berabere biter.
(b) Eğer beraberlik durumu doğru değilse, beraberlik teklif eden oyuncunun kalan
zamanının yarısını (en fazla üç dakika) düşer ve rakibinin kalan zamanına üç
dakika ekler. Oyun devam eder ve sonraki hamle yapılır.
9.6 :
Geçerli hamleler sonucu, en kötü karşı hamlelerle bile, mat mümkün
değilse, oyun berabere olur. Oyun hemen biter.
Madde 10 :
Giyotin (Quickplay finish)
10.1 :
"Giyotin" kalan hamlelerin sınırlı bir zamanda yapılması gerektiği, oyunun
son fazıdır.
10.2
: Oyuncunun saatinde iki dakikadan az zaman kalmışsa, bayrağı düşmeden
önce beraberlik teklif edebilir. Saatleri durdurur ve hakeme haber verir.
(a) Hakem oyuncuların oyunu kazanacak hamleler yapamadığına veya oyunu kazanmanın
mümkün olmadığına karar verirse, oyunun berabere olduğunu bildirir. Aksi halde
bu kararını erteler.
(b) Hakem bu kararını ertelerse, rakibe iki dakika fazladan düşünme zamanı verilir
ve oyun hakemin maçın başında bulunması ile devam eder.
(c) Kararını erteledikten daha sonra, bayraklardan biri düşmüş olsa da, hakem
beraberlik olduğunu bildirebilir.
10.3
: Geçersiz hamle oyunu hemen kaybettirmez. Madde 7.4’e göre hareket
edildikten sonra, bir oyuncu tarafından yapılan ilk geçersiz hamle için hakem rakibine
fazladan iki dakika verir; aynı oyuncu tarafından yapılan ikinci geçersiz hamle için
de hakem rakibe fazladan iki dakika verir; aynı oyuncu tarafından yapılan üçüncü
geçersiz hamleden sonra, hakem yanlış hamleleri yapan oyuncunun oyunu kaybettiğini
bildirir.
10.4 : Eğer her iki bayrak da düşmüşse ve hangisinin önce düştüğü
belirlenemiyorsa, oyun beraberedir.
Madde 11 :
Puanlama
11.1 : Oyunu kazanan oyuncu bir puan (1), kaybeden sıfır puan (0) ve
berabere bitiren oyuncu yarım puan (½) alır.
Madde 12 :
Oyuncuların davranışları
12.1 : Oyuncuların görgü kurallarına uyması beklenir.
12.2
: Oyun sırasında oyuncuların notlardan, bilgi kaynaklarından,
önerilerden yararlanmaları veya başka satranç tahtalarında çözümleme yapmaları
yasaktır.
Puan tabloları sadece hamleleri, saatlerdeki süreleri, beraberlik tekliflerini ve
tekliflerle ilgili konular kaydetmek için kullanılabilir.
12.3
: Oyun oynanırken oyun alanında oyuncular ve izleyiciler tarafından çözümleme
yapılamaz. Oyunlarını bitirmiş oyuncular izleyici sayılır.
12.4
: Oyuncular hakemin izni olmadan oyun yerini terk edemezler. Oyun yeri: oyun
alanı, dinlenme odaları, yiyecek-içecek bölümü, sigara içme bölümü ve hakem
tarafından belirtilen diğer yerlerden oluşur.
Hamle yapacak olan oyuncu hakemin izni olmadan oyun alanını terk edemez.
12.5
: Herhangi bir şekilde rakibin dikkatini dağıtmak ve rahatsız etmek (sürekli
beraberlik teklifi ederek bile olsa) yasaktır.
12.6
: Madde 12.2’den 12.5’e kadar olan bölümün herhangi bir kısmının ihlali
Madde 13.4’teki cezalara neden olur.
12.7
: Satranç Kuralları’na uymayı reddeden oyuncu oyunu kaybeder.
Rakibin alacağı puana hakem karar verir.
12.8
: Madde 12.7’ye göre her iki oyuncu da suçlu bulunduysa, iki oyuncunun da
kaybettiği ilan edilir.
Madde 13 : Hakemin görevleri
13.1
: Hakem oyuncuların Satranç Kuralları’na kesinlikle uyduğunu takip edecektir.
13.2
: Hakem yarışma ile en iyi şekilde ilgilenmelidir. Oyun ortamının
elverişli olmasını ve oyuncuların rahatsız edilmemesini sağlamalıdır.
13.3
: Hakem, özellikle zaman sıkışması durumunda, oyunu izler, aldığı kararları
uygular ve gerekli gördüğünde oyunculara ceza verir.
13.4
: Hakemin verebileceği cezalar şunlardır:
(a) uyarmak,
(b) rakibin kalan zamanını arttırmak,
(c) saldırıda bulunan oyuncunun kalan zamanını azaltmak,
(d) bir tarafın oyunu kaybettiğini bildirmek,
(e) oyuncuyu atmak.
13.5
: Oyuna dışarıdan verilen rahatsızlıktan dolayı, hakem oyunculardan birine veya
her ikisine birden ek zaman verebilir.
13.6
: Oyunculardan en az birinin süresinin tamamını kullandığı, Madde 8.5’in
uygulaması dışında, hakem yapılan hamle sayısını bildirmek için oyuna müdahale
etmemelidir. Hakem oyuncuyu rakibinin hamlesini yaptığını veya kendi saatini
durdurmadığını bildirmekten kaçınmalıdır.
13.7
: Diğer oyunlardaki izleyici ve oyuncular oyun hakkında
konuşmamalı ve oyuna müdahale etmemelidir. Gerekiyorsa hakem rahatsız edenleri
oyun yerinden uzaklaştırabilir.
Madde 14 : Uluslararası
Satranç Federasyonu (FIDE)
14.1 : Üye federasyonlar Satranç Kuralları ile ilgili problemlerle
ilgili resmi bir karar vermesini FIDE’den isteyebilir. |