Satranç
Satranç oyunu, MS 7. yüzyılda, Çaturanga adı altında
oynandığı Hindistan'dan ufak bazı değişikliklerle İran'a ve Arap Dünyasına
geçti. Orada Şatranc adını aldı ve yoğun bir ilgi gördü. Yine bu dönemlerde
birçok şatranc problemi, yani mansûbe üretildi.
Tahta
Oyun 8x8 bir tahtada, taşlar günümüzdeki gibi dizilerek
oynanır. Aşağıdaki diyagramda görüldüğü gibi vezir ve şah yer değiştirmiş
olabilir ama önemli olan şah ile şahın vezir ile vezirin karşılıklı
bulunmasıdır.
Beyaz
Şah d1 - Vezir e1
Kale a1, h1 - At b1, g1
Fil c1, f1
Piyade a2, b2, c2, d2, e2, f2, g2, h2.
Siyah
Şah d8 - Vezir e8
Kale a8, h8 - At b8, g8
Fil c8, f8
Piyade a7, b7, c7, d7, e7, f7, g7, h7.
Taşların hareketi
Şah normal satrançtaki gibi hareket eder. Rok
yoktur.
Vezir bir kare çapraz oynar.
Fil iki kare çapraz oynar, arada taş varsa da
üstünden atlayabilir.
At bildiğimiz at gibi oynar.
Kale bildiğimiz kale gibi oynar
Piyade normal piyon gibi oynar, ama ilk hamlede iki
kare oynayamaz. Son yataya ulaştığında vezire terfi eder.
Amaç
Oyun üç türlü kazanılabilir: Rakip şahı mat ederek,
rakip şahı pat durumuna düşürerek, ya da diğer bütün taşları alıp rakip şahı
yalnız bırakarak. Ancak son durumda eğer rakip son hamlesiyle sizin şahınızı da
yalnız bırakabiliyorsa oyun berabere biter. |