İS 8.-11. savaşçı İskandinav(bugün Norveç,İsveç ve Daimarka)kavimleri Avrupa
kıyılarına sık sık saldırılarda bulunuyordu.Önceleri yağma amacı güden bu
savaşçılar,sonradan ele geçirdikleri topraklarda yerleşerek çiftçilik yapmaya
başladı.Ticaretlede uğraşan Vikingler’in akınları zamanla keşif ve fetih
hareketine dönüştü.İzlandalı Vikingler Amerika’ya Kristof Kolomb’dan çok daha
önce ulaştılarsa da,bu kıtaya ilk ayak basanlar olarak adları duyulmadı
Ölümden korkmayan,amansız
savaşçılar olan Vikingler kiliseleri yağmalayarak,sürüleri talan ederek,evleri
yakıp insanları öldürerek çevrelerine dehşet salıyordu.Viking tanrılarını ve
kahramanlarını konu alan efsaneler,bu insanların hangi kavramlara değer verdiklerine
ilişkin ipuçları sağlar.
9.yüzyılda Vikingler İngiltere
kıyılarına akınlar düzenlediler.Far Öer,Shetland ve Orkney
adalarına,Caithness,Hebrid Adaları,Man Adası,Dublin,İrlanda’nın güneydoğusu ve
İngiltere’nin kuzeybatısına yerleştiler.
İskandinavyalılar,bugün torunlarının
yaşadığı İzlanda’ya da gittiler ve Grönland’ın güneybatısına yerleştiler.Bu
seferin önderi Kızıl Erik idi.Kuzey Amerika’ya ilk ulaşanların ise Kızıl
Erik’in oğlu Leif Eriksson’un önderliğindeki Grönland Vikingleri olduğu
sanılmaktadır.Leif Erikssonyaklaşık 1002’de Grönland’dan Norveç’e gitti.Kral
I. Olav Tryggvasson’un etkisiyle Hıristiyan oldu.Grönland’a dönüş sırasında
büyük bir olasılıklar rotasını şaşırarak sürüklenmeye başladı ve Kuzey
Amerika kıyılarında.Nova Scotia ile Cod Burnu arasındaki bir bölgeye çıktı.
Danimarka Vikingleri güneye doğru
ilerleyerek Avrupa kıyılarına akınlar düzenlediler.Bazı gemiler İspanya,Fas ve
hatta İtalya’ya kadar indi.
Danimarka Vikingleri İngiltere’ye de
göz dikmişlerdi.865.te büyük önderleri Ragnar Lodbrok’un oğulları İngiltere’ye
çıkarak Doğu Anglia ile Northumbria’ya işgal ettiler ve buraya yerleştiler.
9. yüzyılın sonlarına doğru işgalci
Dan orduları İngiltere’nin güneyini istila etmeye başladı.Kral Alfred (Büyük
Alfred) onları ülkesinden çıkarmayı başardı.Alfred’den sonraki krallarda bu
mücadeleyi sürdürdü ve 954’te son Viking kralı da bölgeden sürüldü.Ama bundan
sonrada İngiltere Viking saldırılarının hedefi oldu.Danimarkalılar,Norveçliler ve
İsveçliler 10.yüzyılın sonlarına doğru bu ülkenin geniş sahipsiz alanlarına
yerleştiler.İngiltere Kralı II. Ethelred onlara karşı koyamayacak kadar güçsüzdü
ve ülkesi 1013’te Danimarka Kralı Svend tarafından işgal edildi.Bir yıl sonra Svend
ölünce Canute,Danimarka’nın ve Norveç’in büyük bir bölümünün hükümdarı
olduğu gibi,İngiltere’nin de kralı oldu.
1066’da I.
William İngiltere’yi güneyden,aynı yıl Norveç Kralı III. Harald da kuzeyden işgal
etti.III. Harald Yorkshire’ı yakıp yıktıysa da,sonunda İngiltere Kralı
II.Harold’a yenildi.
İsveçli Vikingler Baltık Denizi’nin
doğusundaki toprakları fethettiler.Dinyeper Irmağı’ndan Karadeniz’e,Volga
Irmağı’ndan da Hazar denizine indiler ve zamanlar,’’Rus’’ adını verdikleri
Slav nüfusla karşılaştılar.
KIZIL
ERİK
Asıl adı Erik Thorvaldson olan Kızıl Erik (Eirik Raude),10. yüzyılın sonlarında
İzlanda’dan yola çıkarak sonradan Grönland adını vereceği adayı keşfetti.Bu
serüvenci Viking,aynı zamanda’’ Kızıl Erik’’ adlı İzlanda destanının da
kahramanıdır.Oğlu Leif Eriksson ise Kuzey Amerika’ya ilk ayak ulaşan
Avrupalılardandır.
Norveç Kralının uyruğu olan Kızıl
Erik’in keşifleri ortaçağın başlarında,Kuzey Avrupa’daki Vikingler’in yayılma
ve yerleşme hareketinin bir parçasıdır.İngiltere ve Normandiya’yı yağmaladıktan
sonra bu topraklara yerleşen Vikingler,İzlanda’da da yeni yerleşim yerleri
kurdular.Erik’in babası Norveç’i terk etmek zorunda kalarak İzlanda’ya
yerleşmişti.Erik ise İzlandalılar’la arasında
çıkan ciddi bir kavga sonucu İzlanda’dan ayrıldı.982’de batıya doğru denize
açılarak Grönland kıyılarına ulaştı.Burada üç yıl boyunca avcılık ve
balıkçılık yaptı;keşiflerde bulundu.Daha sonra Grönland’da bir yerleşim bölgesi
kurmak amacıyla insan toplamak için 986’da İzlanda’ya geri döndü.
Erik bu yeni adaya ‘’yeşil
topraklar’’ anlamına gelen Grönland
adını verirken,insanların bu adın çekiciliğine kapılarak,adaya yerleşmek
isteyeceklerini ummuştu.Grönland,’’buz ülkesi’’ anlamına gelen İzlanda’dan
daha çekici bir addı.Adaya yerleşmek üzere yola çıkan 25 gemiden ancak 14’ü
Grönland’a ulaşabildi.O dönemde biri batı kıyısında (Godthåb) öbürü ise
güney kıyısında (Julianehåb) olmak üzere iki yerleşme kuruldu.Erik’in
yaşamının geri kalan bölümünü Grönland’da geçirdiği sanılmaktadır.
Kızıl Erik’in Grönland’da kurduğu
yerleşim yerleri uzunca bir süre ayakta kaldı.1000 dolaylarında adada 1.000 kadar
insan yaşıyordu.Gene o yıllarda baş gösteren bir salgın hastalık sonucu çok
sayıda insan öldü.Batıdaki yerleşme 1350’de terk edildi;güneydekiyse varlığını
16.yüzyıla kadar sürdürdü.
KAYNAK:Temel Britanica
Ans. |