Orta Amerika Yerlileri olan Mayalar’ın kurduğu büyük uygarlık 16.yüzyılda yıkılmıştır.Bugünkü Meksika’nın güneyi,Guatemala  ve Belize’nin kuzeyinde kalan yerlerde gelişen bu uygarlıktan kalma büyük taş yapılardan oluşan kent kalıntıları günümüze kadar ulaşmıştır.

Maya uygarlığının en parlak dönemi İS 250-900 arasına rastlar.Mayalar kurdukları kentleri piramitler,saraylar ve güzel heykellerle süslemişlerdir.Ne var ki ,yalnızca dinsel törenler için yönetim merkezleri olarak kullanılan bu kentlerde kimse yaşamazdı.Mayalar bu görkemli kentlerin çevresindeki çiftliklerde yaşar,yöreye özgü ürünler olan mısır,fasulye biber ve domates yetiştirirlerdi.Uzmanlar yıllarca Mayalar’ın barışsever bir halk olduğuna inanmışlarsa da,son yıllarda elde edilen bilgiler Mayalar’ın savaşçı bir halk olduğunu,savaş tutsaklarını işkenceyle öldürdüklerini,dinsel törenlerde de çok kan döktüklerini ortaya koymuştur.

Maya kültürünün ana merkezleri Meksika’nın güneyinde Chiapas ve Guatemala’nın kuzeyinde Petèn idi.Ama yaklaşık İS 975’te savaş ve yoksulluk,halk evlerini bırakıp kuzeye,Yucàtan Yarımadasına’a göç etmeye zorladı.Burada,Toltek Yerlilerini’nin törelerinin etkisi altında kaldılar.

İspanyollar,Mayalar’ın yaşadığı toprakları 16.yüzyılın ilk yarısında istila ettiler.Mayalar tıpkı Aztekler gibi kendilerini savunamadılar.Çoğu öldürüldü,kalanlar da tutsak edildi.

Maya uygarlığı özellikle astronomi,mimarlık,matematik,heykel ve hiyeroglif yazısı gibi bir çok alanda çok ilerlemişti.Çok karmaşık bir takvim sistemleri vardı.El sanatlarında da ileriydiler,güzel boyalı çömlekler ve pamuklu dokumalar yaptılar.

Bugün,genellikle Meksika ve Guatemala’da yaşayan yaklaşık 2 milyon Maya Yerlisi vardır.Çoğu Çiftçidir.Hemen hepsi Katolik olmakla birlikte,inançları geleneksel Maya dininden çok etkilenmiştir;yağmur ve bereket için putperest ayinler düzenlerler

KAYNAK:TEMEL BRITTANICA ANSİKLOPEDİSİ