Çoğumuz çocukluğumuzda Hollywood filimlerinide kovboylarla kızılderililer arasındaki Savaşlarda kızılderililerden yana taraf olmuşuzdur.Onların ilkel silahlarıyla İstilacılara karşı verdiği amansız mücadeleyi desteklemişizdir.Peki kimdi bu siyah saçlı esmer tenli savaşcı insanlar, nereden gelmişlerdi ? Colomb’tan binlerce yıl önce bu topraklara yerleşmiş ve bu toprakların gerçek sahiplerinin kökenleri neydi? Bazılarını yazıp çizdiği gibi türklerle bir ilgileri var mıydı? Bu konulara açıklık getirebilmek için bilimsel kaynaklara ve metotlara başvurmak en doğru yöntem olacaktır. Böylece bilimsel kaynakların ışığında Amerika Yerlilerinin gerçek kökenlerine ırklarına ve diğer ırklarla olan bağlarına daha gerçekçi yanıtlar bulmuş olacağız . Prof.Dr.Seniha Tunakan’ın dilimize kazandırdığı Degerli bir kaynak olan Prof.Henri-v. Vallois’in”İNSAN IRKLARI”Kitapından yapacağımız aşağıdaki alıntıların bu konuya ışık tutacagı kanısındayız. Amerika kıtasında yaşayan insanların kökenlerini araştırırken kısa süredir buralarda bulunan insanlardan ziyade, asırlardır buralarda bulunan insanların yani Amerika Yerlilerinin kökenlerini araştırmak daha gerçekçi bir yaklaşım olacaktır .Antropolojiyi ilgilendiren yerli halktır; bunlar Colomb’dan önce orada idiler. Bu yeni kıtanın büyüklüğüne rağmen bunlar  ESKİMOLAR ve AMERİKA YERLİLERİ  olmak üzere iki ırka mensupturlar.                        

      ESKİMOLAR

Artik Okyanus kıyısını Asyan’nın kuzey-doğusundan Groenland’a kadar  işkal eden  Eskimolar kendilerini çevreleyen topluluklardan çok farklıdırlar ve fizik tipleri kadar   kutup hayatına uymuş medeniyetlerle de karekterlenirler ırk ve etni burada gerçekten birlikte görülmektedir.

       Eskimoların boyları doğudan batıya doğru kısalmaktadır.1m.58 ile 1m.64 arası değişmektedir.Ortanın altındadırlar Vucut tıknaz ve kuvvetli bir yapıdadır .Kollar ve bacaklar nispeten kısadır ,eller ve ayaklar küçüktür.Deri rengi sarımtırak esmerdir ve Mongol lekesi(Doğumda vucudun herhangi bir bölgesinde bulunan koyu leke.Mongol ırklarında genellikle görünür) çocuklarda aşağı yukarı sabit bir şekilde bulunur.

       Baş karakteristik bir yapıya sahiptir.Uzun ve çok yüksektir .Yüz kitlevidir,önden bakıldığında beş köşeli bir şekil gösterir.bu çenelerin çok geniş ve elmacıkların gelişmiş olmasından ileri gelmektedir Mongollarda olduğu gibi elmacıklar bunlarda da ileri doğru çıkıntı yapmaktadır.Burun orta derecede geniş ve oldukça tümsektir Mongol pilisi  bunlarda çoğunlukla görülür.Saçlar siyah ve serttir, gözler kahve rengidir.Eskiden fizyolojik bakımdan 0 kan gurubu Eskimolarda diğer kan guruplarından  daha yüksek bir nispette bulunduğu hatta saf ırktan kişiler arasında yanlız 0 kan gurubunun mevcut olduğu zannediliyordu .Sonradan yapılan araştırmalar bu fikri doğrulamamıştır .Melezleşmemiş kabilelerde A gurubunun sayısı hemen hemen 0 kan gurubu kadar çoktur

       Eskimoların   bugün yaşadıkları alan çok geniştir:kuzey Amerika’nın tekmil kuzey kıyısı,artik adalar gurubu ve Groeland buraya dahil olup batıda Sibirya’da nihayetlenmektedir.Bu alanın uzunluğu 9.000 km dir :Fakat hayat şartlarının sertliği nedeniyle nufus yoğunluğu çokazdır.1934’te Eskimolar takriben  40.000 kişi kadardılar.Bunun 18.000 i Groeland 16.000 i Alaska’da yaşıyordu Bunların arasında kalan diğer bölgelerde bu miktar ancak 5.000 i bulmaktadır. Asya Eskimolarının ise sayısı ancak bin kadardır .

Bu ırkın fizik karakterleri bunları açık olarak sarılara bağlamaktadır.Onlardan yalnızca dolikosefal oluşları ve burunlarının daha tümsek oluşlarıyla ayrılırlar. Bu iki karakterin bir dereceye kadar Orta-Asya Mongol ırkında gözlemlendiğini önceden görülmütük Hiç kuşkusuz Eskimoların Amerika’ya gelişleri Asya’dan gelen ve Amerika yerlilerini meydena getiren başlıca göç dalgalarından (Amerika yerlilerinin fizik tipi bugün birçok Çukçi ve Kamçadallarda bulunmaktadır)daha sonraki bir dalgaya tekabül etmektedir Doğu ve batı Eskimoları arasındaki fark ırkın spesializasyonunun (başın daha fazla uzaması ,burnun daralması ,boyun kısalması gibi.)kaynak yerinden ,yani Asya’dan, uzaklaştığı oranda arttığını göstermektedir.

         AMERİKA YERLİLERİ

       Amerika’nın yerli halkına müşterek olarak verilmiş olan Hindliler adı yanlıştır ;bu ad onlara İspanyollar tarafından verilmişrir .Zira İspanyollar Amerika’ya geldikleri zaman Hindistan’a ulaştıklarını zannetmişlerdi.Kırmızı ırk (Red İndian) terimi de doğru değildir.Avrupalılar Yeni Dünyaya çıktıkları zaman vücutları kırmızı boyalı insanlarla karşılaşmışlardı.Bu,bazı törenlerde onların adetiydi.Amerika yerlilerinin derileri sarımtırak beyaz ve esmerdir,fakat hiç bir zaman kırmızı değildir.

       Karışıklığı önlemek için antropolojistler  kendi kendini yeter derecede açıklayan Amerika Hindlileri (Ameridiens)terimini meydana getirmişlerdir.Bu terim Eskimolar hariç bütün Amerika yerlilerini içine almaktadır.

       Amerika yerlileri tek bir ırktan mı oluşmuştur?bu soru çok defa tatışılmıştır.Yüz yıl kadar önce İsveçli Retzius burada üç ırk ayırt ediyordu.Başkaları bunu sekize kadar çıkarmışlardır .Fakat uzmanların çoğu ,özellikle yerlileri bizzat yerinde incelemiş olan Amerikalı bilginler bunlarda,bunların aynı bir ırk içinde sınıflanmasını haklı gösteren bir aile havzasının mevcut olduğu fikrindedirler.Bazılarının dediği gibi “bir  yerliyi yakından gören kimse bütün yerlileri görmüş demektir”sözüyle yetinmeyip onlarda mevcut ortak çizgilerin tümünün tanınması yoluna gitmek gerekmektedir.

       Amerika yerlilerinin boyları çok kısa olmamakla beraber değişmektedir;fakat vucut daima tıknaz ve topludur. Boyun kitlevi göğüs geniş ve derindir ;omuzlar kalçalar kadar geniştir vegövde biçimsiz şekilde uzun olup bel bölgesinde hatta kadınlarda bile bir daralma göstermez.Deri koyu esmerimsi sarıdan açık sarıya, hemen hemen beyaza kadar değişir.Yukarıda da belirttigimiz gibi asla kırmızı değildir.Yeni doğmuşlarda mongol lekesi son derece fazladır.Sarı ırklarda olduğu gibi saçlar siyahtır ve kalındır,kesiti yuvarlaktır.Sakal seyrektir,yanaklar üzerinde hemen hemen hiç yoktur. Beden kılları azdır.

Kafa deformasyonu adetinin çok yaygın olması nedeniyle baş şeklini taktir etmek çok defa güçtür.Gerçek dolikosefal nadirdir.Yüz geniştir .Daima çıkık olan elmacıklar ,köşeli ve kuvvetli bir çene ile yüzün ifadesi az anlamlıdır. Burun iyi gelişmiştir gerçek Mongollardaki basıklık burada yoktur; fakat Avrupalıların burunlarından daha etkilidir.Gözler koyu renk ve hafifçe eğridir. Çok kez, ve özellikle çocuklarda hafif bir mongol pilisi vardır. Bunlara mahsus bu karekter de kesici dişlerin arka yüzünün yukarı kısmının kürek şeklinde oyuk olmasıdır

    Bütün bu çizgilere fizyolojik soydan olan diğerleride katılmaktadır.İlkin 0 kan gurubunun fazla oluşu. Bunun yalnız saf kan yerlilerde böyle oldugu idda edilmemiştir.Olaylar bu hipotezi teyit etmemiştir.Fakat % 80-90 oranında mevcut olduğu da nadir değildir. Yeni dünya’nın kuzeyinde olduğu kadar orta ve güneyinde de böyledir. Diğer bir genel karekter nabızların yavaşlığıdı. Buna mentalitedeki garip bir benzerliği de ilave etmek lazımdır. Amerika’nın bir ucundan öteki ucuna kadar bütün yerliler soğukdurlar,suskundurlar. Bu yönden diğer birçok ırklarla ,hatta Eskimolarla, açık bir çelişki halindedirler.   

          AMERİKA  YERLİLERİNİ TÜRKLERLE OLAN IRKSAL YAKINLIĞI

   Türklerin Amerika yerli halklarıyla olan ırksal benzerliklerine bir göz atacak olursak Mongoloid ırkın özelliklerini incelememiz gerekir.

  Mongoloid,Ainuları, Japonları, Çinlileri Eskimoları, ve Amerika yerlilerini de içine alan, dünyada çok geniş bir coğrafyaya yayılmış olan ırktır . Türkler’de Mongoloid ırkın bir kolu olan Altay alt ırk gurubu içinde değerlendirilir. Fakat daha sonra batıya doğru göç etmeleri nedeniyle Caucasoid ırklarla melezleşmiş ve bunun sonucunda morfolojik değişikliğe uğruyarak bir kısım özelliklerini yitirmişlerdir. Bu ırk buzul devrinde  Caucasoid ırktan yalıtıldığı için (Bering boğazı ve Güney Himalayalar’la) farklılaşmaya uğramamışlardır. Çoğunluğu sarı derili, düz siyah saçlı, sakal ve vucut kılları seyrek , yüz yuvarlak, çene kemikleri çıkık, kaş kemerleri ya hiç gelişmemiş ya da pek az gelşmiş, burun veyüz basık , göz kapakları şişkin, gözler kısıktır ve görsel olarak az eşeysel dimorfizm gösterirler (erkek ve dişi arasındaki fark) Bering boğazını geçerek Amerika kıtasına yayılan yerliler bu ırkın içinde kabul edilir.

Yukarıda değindiğimiz,Altay alt gurubu içinde yer alan Türkler’in batıya göçleriyle melezleştikleri Caucasoid ırklarınada kısaca değinecek olursak Kuzey Avrupa, Alpler, Akdeniz yöresi, Kafkasya,Doğu Avrupa, Anadolu, Kuzey Afrika ve Hindistan Hindu’larını kapsar. Renk beyazdan kahve rengine kadar gider, saçlar dalgalı, vücut ve yüz kılı fazla, burun oransan olarak dar ve öne doğru çıkık, dudak ince, çene iyi gelişmiş, yüz düz, alın yüksek ve kan gurubuda A2 geni baskındır.

         AMERİKA YERLİLERİNİN BÖLGESEL DAĞILIMI

 Kuzey- Pasifik Yerlileri:Alaska’da ve Kaya dağlarını Pasifik’ten ayıran yayla ve dağlar bölgesinde otururlar, Kalifornia’da dururlar. Avrupalıların buralara girmesi ile azçok dağışmış olan bir çok kabileleri ihtiva eder.Bu kabilelerden en tanınmışı APACHE’lerdir.

Kuzey- Atlantik Yerlileri:Kızılderililerin en büyük kısmını teşkil eder.Savaşcı kabilelerden oluşmuşlardır,ava ve balık avcılığına düşkündürler;Kaya dağlarınındoğusunda Atlatik’e kadar uzanan ormanlarve çayırlar alanında otururlar . Fransız ve İngilizlerin 18.yüzyılda karşı giriştikleri saldırılar bunların bugün bulundukları sığınak bölgelerine sürülmeleriyle sanuçlanmıştır.Mohican , Delawera, Huron, Iroquois, Sioux, Cheyenne,v.s.ler bugün çok azalmışlardır Kanada’da hala takriben 100.000 yerli bulunmaktadır, Birleşik Amerikada  1930 da 30.000 kadar sioux vardı, Delaware’ler 2.000 kişiye inmişlerdir, Moican’lar 1890 da aşağı yukarı 121 kişi idiler, bugün pratik olarak sönmüşlerdir

Güney-Pasifik Yerlileri:Bu Yerlilerin işkal ettikleri alan uzunluğuna gitmektedir Burada bir çok kavim bulunur. Bunların arasında Colomb’dan önceceki Amerika’nın büyük medeniyetlerini geliştirmiş olan Aztek veya Nahau’lar, Güney Meksika’da çok ileri bir

topluluk yaratmışlardır. Yukatan ‘da Maya’lar Henüz daha çözülmemiş hierofik bir yazıya sahiptiler . Cordillere’lerde Aymar’lar ve Quichua’lar İnka imparatorluğunun temeli olmuşlardır.And’ların güneyinde bulunan Arokan ‘lar Aynı ırka mensupturlar.

Güney-Atlantik Yerlileri:Esas itibariyle büyük Brezilya ormanını işkal ederler.Boyları ortalamanın altındadır.Bu yerliler birçok kabileler teşkil ederler.Bunların çoğu Avrupalıların etkisinden tamamiyle uzak kalmışlardır ;bazıları  bugün bile az bilinmektedirler. En müstakil olanlarından biri Ekvator’un Amazon yamacındaki kelle avcıları yani Jivaro’lardır Bu küçük kabileler Beyazlarla melezleşmemişlerdir,   fakat eski esirlerin soylarından olan Boni zencilerile bazı melezleşmeler olmuştur

Amerika’nın keşvi sırasında Antil’lerde  Karaipler oturuyorlardı. Bunlar Avrupalılarla ilk temasa giren yerliler olmuşlardır. Karaipler kıtalarındaki kendi cinsleri tarafından tamamiyle yahut hemen hemen tamamiyle yok edilmişlerdir.  

AMERİKA  YERLİLERİ ASYADAN AMERİKA KITASINA NE ZAMAN GEÇTİ ?                                            

  Göçün tarihi tam olarak bilinmemektedir. Bu konuda  çeşitli bilimsel araştırmaların ışığında birçok görüş bulunmaktadır. Biz bunların en yaygın ve bilimsel anlamda kabul görmüş olanlarına değineceğiz.    Buzul devrinin sonunda zamanımızdan 15 veya 20 bin yıl önce Bering boğazının geçmeye elverişli olduğu bir devirde gerçekleştiği zannediliyor.Amerika’ya ulaşan Asyalılar  ilkel guruplardı . Bugünkilerden daha az farklılaşmışlardır. Bu durum Amerika yerlilerinin  neden Mongoloid ırklarının ancak bazı karakterlerine çok az  bir derecede sahip olduğunu açıklar.Amerika’nın keşfi sırasında Amerika yerlilerinin bir çok kavimlerinin yüksek medeniyet derecesine karşın bunların eski dünyada yayılmış olan bir çok icadı neden bilmediklerini de izah eder.Örneğin tekerleği bilmiyorlardı, demiri kullanmayı bilmiyorlardı

     Amerikaya göç kuşkusuz bir çok dalgalar halinde olmuştur. Bunlar Kaya ve And Dağları’nın batı yamaçlarındaki ova ve ormanlara yayılmışlardır . Bunlar en eski Paleolitik Amerikan İndianları’nı meydana getiren dalgadır.Bunlar bugün hemen hemen kaybolmuşlardır . Güney Pasifik Alt ırkını veren kol Amerika’ya daha sonra gelmişlerdir. Çeşitli nedenler , özellikle Sibiryalılarla olan büyük benzerlikleri  Kuzey-Pasifiklerin en sonra, muhtemelen  Eskimolardan sonra Amerika’ya geldiklerini düşündürmektedir. Bunlar Alaska ve Kanada’nın kuzey-batısında toplanmışlardır.Avrupalıların geldikleri sırada ancak güneye doğru inmeye başlamışlardır.

 AMERİKA YERLİLERİ ASYADAN AMERİKA KITASINA NASIL GEÇTİ ?

Buzul devrinde suların büyük bir kısmı buz halinde kutuplara ve karalara yığıldığından denizin su düzeyi düşmüştü (bugünki seviyesinden 185m kadar düştüğü fosil kanıtlara bakılarak bilinmektedir)  dolayısıyla sibirya ve alaska en az birtakım ada dizisiyle birbirine bağlanmıştır. Yine jeolojik kanıtlar buzul devrinde Alaska ve Sibirya’nın buzullarla kapalı olmadığını göstermektedir. Çok büyük olasılıkla geçiş son buzul devrinde olmuştur.

 İlk insan sitesi ise Kuzey Amerika’da Kolorado ve Arizona’da bulunmuştur (tahminen 8800-9300 yıl önce) Irklar Pleistosen’in sonunda veya biraz daha geç olarak oluşmuş, daha sonra göç olaylarıyla birbirine karışmış ve melezlenmeler meydana gelmiştir.

AMERİKA YERLİ DİLLERİ

         Batı yarıküresinde  yaşayan ilk yerlihalkların ve onların soyundan gelenlerin konuştuğu diller.

        Amerika yerli  dilleri ,örneğin Hint-Avrupa dilleri gibi,tarihsel bakımdan birbiriyle bağıntılı dillerin oluşturduğu tek bir bütün değildir.Ses bilgisi,dilbilgisi ve sözcük dağarcığı bakımından ,bu dilleri dünyanın başka yörelerinde konuşulan dillerden ayırt etmeyi sağlayacak yapısal özellikleri de yoktur.Amerika Yerli Dilleri ,Kolomb öncesi dönemde Kuzey ve Güney Amerika kıtaları ile Batı Hint adalarının tümüne yayılmıştı.Ama yerli dillerinin ve dil öbeklerinin dağılımında ve bu dilleri konuşan halkların yaygınlığında önemli farklar vardı.

         Yerli nüfusun seyrek dağıldığı bugünkü ABD ve Kanada topraklarında bir dizi dil öbeği vardı.Eskimo-Aleut , Algonkin, Atabask,Siu gibi dil öbekleri çok geniş alanlara yayılmıştı ve bu dillerde yirmiyi aşkın ortak deyim vardı.Öteki dil öbekleri ise kapsamca daha dardı ve bu dillerin konuşulduğu alanlarda da daha büyük çeşitlilik görülüyordu.Örneğin California'da yirmi değişik öbeğe yayılan diller konuşuluyordu.ABD'li dilbilimci ve antropolog Edward Sapir'e göre,bu diller arasındaki farklar,tüm Avrupa'da konuşulan diller arasındaki farklardan daha belirgindi.Bugünkü ABD ile Kanada'da yaşayan 1 milyonu aşkın yerli nüfusu 300 değişik dil konuşuyordu.

         Kıtanın keşfinden önce Meksika ve Orta Amerika'da nüfus 20 milyonu aşkındı.Bu bölgede yaşayan yerliler en az 80 ayrı dil konuşuyordu.Orta meksika'da konuşulan Aztek dili ile Yucatan ve Guatemala'da konuşulan Maya dili,geniş ve çok karmaşık bir örgütlenmesi olan devletlerin diliydi.Öteki diller ise,gerek yayıldıkları alan,gerek bu dilleri konuşan nüfus bakımından çok daha sınırlıydı.En büyük dil çeşitliliği,Meksika'nın güneyinde ve bugün Orta Amerika'nın kuzeyini kaplayan ülkelerin bulunduğu bölgelerde görülüyordu.

       Yerli nüfusun 10-20 milyonu bulduğu tüm Güney Amerika'da yaklaşık 500 dil konuşuluyordu.Nüfusun çok büyük bölümü, güçlü İnka Krallığının   bulunduğu And bölgesinde yoğunlaşmıştı.İnkaların konuştuğu "keçuve" dilleri ,anayurtlarının ötesinde Güney Peru yükseltilerine de yayılmış ve öteki bir çok Yerli dilinin yok olmasına ya da zayıflamasına yol açmıştı.

       Avrupalıların fetihleri ve kolonileşme süreci,birçok yerli dilinin ortadan kalkmasıyla ve varlığını koruyabilen yerli topluluklarınında yaşayış biçiminin kökünden değişmesiyle sonuçlandı.Batı Hint adalarında konuşulan yerel diller hemen tümüyle yok oldu.ABD ve Kanada topraklarında da yerel dillerin üçte biri aynı akibete uğradı.Meksika,Orta Amerika ve Güney Amerika'da ise durum farklıydı.Kesin veriler olmamakla birlikte,pekçok yerli dilinin bugünde konuşulduğu bilinmektedir.

      Ama yaşayan Amerika Yerli dillerinin büyük bölümü çok küçük topluluklarca konuşulmaktadır.ABD ve Kanada da bugünde yaşayan yerli dilllerinin yarıdan çoğunu,en çok 1000'er kişiliktopluluklar konuşmaktadır.Bu topluluklarda pek çok kişi aynı zamanda ikinci bir dilde konuşur.İngilizce eğitim gören gençlerinde ana dillerini gerektiği gibi konuştukları söylenemez.Bu nedenle,ABD ve Kanada'da Yerli nüfus gerçekten artmakla birlikte ,Yerli dillerinin çoğu yavaş yavaş ölmektedir.Bugünde gelişmesini sürdürebilen diller,New Mexico ve Arizona'da konuşulan Navaho dili ,ABD'nin kuzeyinde ve Kanada'nın güneyinde konuşulanOcibua dili,Oklahoma'da ve Kuzey Carolina'da konuşulan Çeroki dili ile ABD'NİN Ortabatı kesimlerinde konuşulan Dakota-Asinibo dilidir.Bu topluluklarda da Dakota-Asinibo dilidir.Bu topluluklarda da ikidillilik oranı yüksektir.

        Güney Amerika ile Orta Amerika'nın bazı kesimlerinde ise bugünde yaygın ve gelişen dil öbekleri vardır.Örneğin ,yakından ilişkili lehçelerden oluşan Keçuva dillerinin,Ekvador ve Peru ile Bolivya ve Arjantin'in pek çok yöresinde birkaç milyon kişi tarafından konuşulduğu sanılmaktadır.Tarihsel İnka Krallığının başlıca dili olan Kuzko lehçesi,Peru'da konuşulan diller arasındadır.meksika ve Orat Amerika'da yaşayan yerliler arasındada ,geçmişi İspanyol fetihleri dönemine değin uzanan bazı diller hala yaşamaktadır.Meksika'nın orta ve bazı güney kesimlerinde Yuta-Aztek;Yucatan,Guatemala ve çevre yörelerde Maya;Orta Meksika'da ise Oto-Mange dilleri bunlar arasındadır.1500'lerden önce  bu üç dilde yerli devletlerin diliydi.Maya ve Aztek halklarının yazı sistemleride vardır.

      Kolomb öncesinden günümüze kalan büyük dil öbeklerinden bir başkası,Güney Brezilya ve Paraguay'da konuşulan Tupi-Guarani dilleridir.Avrupalıların kıtaya gelmesinden önce bu diller,geniş ve yaygın bir nüfus tarafından konuşuluyordu.Brezilya'nın Tupi dili fetihten sonrs gelişen bir "lingua geral"in temelini oluşturdu ve tüm Amazon bölgesinde Avrupalılarla Yerliler arasında iletişim aracı oldu.Paraguay'ın büyüyk bölümünde de Guarani yaygın bir dil durumuna geldi.20. yüzyıl ortalarından sonra Tupi dilinin yerini Portekizce almaya başladı.Ama Guarani,çağdaş Paraguay'da ikinci dil konumunu korudu ve bu dilde zengin bir halk edebiyatı gelişti.