| Batıdan
gelen ilk etki günümüz Yunanistanında ilk Grek kültürünü oluşturan ve genellikle
Mikenler adı ile anılan kavmin M.Ö. 2.binin ortalarında Doğu Akdeniz ve Anadolu’da
ticaret kolonileri kurmaları ile başlamaktadır. Homeros’ta Achaioi olarak
adlandırılan ve Akalar olarak bilinen bu ilk Hellen kavmi M.Ö. 16. yüzyılda
Miletos’ta yerleşmiştir. Bu tarihten başlayarak Batı ve bir ölçüde de Orta
Anadolu’da bulunan Miken keramik eserleri ile mezarlıkları bu bölgelerin Miken etki
alanı içine girdiklerini göstermektedir. Miken eserlerinin bulunduğu bazı yerlere
örnek olarak Miletos, Troya, Ephesos, Bodrum (Müskebi), Fraktin, Maşat, Bayraklı,
Menemen verilebilir. M.Ö. 1200-1050
tarihleri arasında Doğu Akdeniz bölgesine yapılan çeşitli göçler “Deniz
Kavimleri Göçleri” olarak adlandırılmaktadır. Hitit Büyük Krallığının M.Ö.
1200’lerde zor durumda bulunmaları ve Myken Kırallığı’nın da gücünü yitirmiş
olması Kuzey Avrupa’dan Balkanlara kadar değişen çeşitli bölgelerden gelen
kavimlerin Anadolu’ya büyük dalgalar halinde saldırmalarına neden olmuştur. Bu
saldırılara maruz kalan kentlerden biri de Troya VII a’dır. Güneydoğu Avrupa’dan
gelen kavimler tarafından tahrip edilen Troya VII a kenti yerine kurulan Troya VII b
kentinde bu kavime ait keramik parçalar bulunmuştur. Bu kavimler daha sonra M.Ö.
1200-1180 arasında Anadolu’nun diğer önemli kenti Hattuşa’yı yıkarak 1170-1160
tarihlerinde Asur sınırlarına kadar uzanmışlardır.
Bu kavimlerden bazıları ise uzun bir süre
Kuzeybatı Anadolu’da kalarak yerleşmişlerdir (Brig ve Mysi kavimleri gibi). Bu
kavimler daha sonra buraya gelen Aiollerin baskısı altında Anadolu içlerine gitmek
zorunda kalmışlardır. M.Ö. 1200’lerden başlayarak Anadolu’ya gelen bu Avrupalı
kavimler uzun yıllar boyunca göçebe olarak bir yerden ötekine gittiklerinden yoğun
bir kalıntı bırakmamışlardır. Bu kavimler içinde yerleşik düzene geçerek ilk
devleti kuranlar Frygler olmuştur.
Demir Çağı’nda (M.Ö. 1200-750/700) Anadolu
yarımadası çeşitli topluluklara ait büyüklü küçüklü beyliklerin yönetiminde
idi. Güney Anadolu’da ve kısmen Suriye’de olmak üzere Geç Hititler, Doğu
Anadolu’da Hurrilerin devamı olan Urartular, Orta Anadolu’da Frygler, Batı
Anadolu’da Lydialılar, Güneybatı Anadolu’da Lykialılar ve Ege’de İonlar üstün
değerde uygarlıklar kurmuşlardır. Bu topluluklar Mısırlılar, Fenikeliler ve
Babillilerle birlikte Hellen uygarlığı üzerinde büyük ölçüde etki yaparak,
bugünkü dünya kültürünün oluşmasında önemli katkılarda bulunmuşlardır. |