Bu mezar, Kraliçe Artemis
tarafından kocası Mausoleus (Mozoles) için yaptırılmıştır. Karia Kralı Mausoleus,
o zamanki adı Halikarnas olan Bodrum (O zamanlar bu bölge Karia olarak anılıyordu)
bölgesinde, M.Ö. 377-353 yılları arasında hüküm sürmüştür. Pythea adlı bir mimarın eseri olan bu mezar bugün ayakta
değildir. Ancak, tarihçi Plinius'un anlattıklarına göre yapılan bir resmi vardır.
Karia krallığından kalma bazı sikkelerin üzerinde de bu anıtın kabartmalarına
rastlanmıştır.
Mezarın kaidesi 25 x 30 metre idi ve İyon stilinde
sütunlarla süslenmişti. Tepesinde 4 atlı bir zafer arabası bulunuyordu. Basamaklı
bir piramit görünümündeydi.
Anıtın tepesindeki savaş arabasında, Kral Mousoleus ve
karısının yanyana oturmuş heykelleri vardı. Dörtnala sürdükleri atların çektiği
o arabayla unutulmazlığa doğru yol alıyor gibiydiler.
Anıtın, araba heykeliyle birlikte yüksekliği 45 metreyi
geçiyordu. Duvarları kabartmalarla süslüydü. Sütunlar arasında birçok güzel
heykel vardı.
150 yıl kadar önce Mozoleyi meydana çıkaran İngiliz
arkeologları heykel ve kabartmaları alıp gitmişlerdir. Bu yüzden anıtın yeri bile
zor belli olmaktadır. Şimdi bunlar British Museum'da sergilenmektedir.
Bugün Batıda sanat değeri olan ve anıt niteliğinde
bulunan mezarlara Karia kralı Mousoleus'un adı verilmektedir. Bu anıt bir depremde
yıkılmıştır. Yıkılan sütun ve taşların bir kısmını, Rodos şövalyeleri
başka bir yapıda kullandılar. |