Kaydediciler Kaydediciler Dijital devrelerde
sık olarak kullanılmaktadır. Bu yüzden dijital elektronikte önemli bir yer tutarlar.
Kaydediciler binary (1 ve 0) bilgileri saklamaya yararlar. Kaydedicilerde her bir
bitlik bilgi için bir adet flip-flop kullanılmaktadır. her bir flip-flop 1 veya 0
bilgisini tutar. Fakat bu kaydediciler geçici olarak bilgi tutarlar. Yani besleme olduğu
sürece bilgiyi tutar, besleme kesildiğinde ise bilgiyi kaybederler. Kaydediciler iki
gruba ayrılırlar bunlar, seri ve paralel kayıt yapan kaydedicilerdir. Girişlerinde
olduğu gibi çıkışlarında da iki gruba ayrılırlar. Bunlara göre Seri Giriş - Seri
Çıkış, Seri Giriş - Paralel Çıkış, Paralel Giriş - Paralel Çıkış ve son
olarakta Paralel Giriş - Seri Çıkış olamak üzere toplam 4 gruba ayrılırlar. Bu
kaydediciler kaydetme işlemini kaydırmalı olarak yaptıkları için bunlara Kaydrmalı
Kaydediciler de denmektedir. Şimdi de kaydedicilerin çeşitlerini inceleyelim.
1) Seri giriş - Seri çıkış Kaydırmalı kaydedici :
Kaydedicilerde D tipi, J-K tipi ve R-S tipi flip-floplar
kullanılmaktadır. En ideali ise D tipi flip-floplardır. Bu yüzde biz D Tipi flip-flop
kullanacağız. J-K veya R-S tipi flip-flop kullanmak için giriş ucu J-K flip-flopta J,
R-S flip-flopta ise S ucları olacaktır. Bu uclarla diğer uclar arasına da değil
kapısı bağlanacaktır. Aşağıda 4 bit Seri giriş - Seri çıkış kaydırmalı
kaydedicinin FF'lardan oluşan iç yapısı görülmektedir.
Yukarıda da görüldüğü gibi FF'lar birbirlerine seri
yani ardarda bağlanmıştır. A FF'unun girişine 1 bilgisi uyguladığımızı
farzedelim. Bu durumda iken bir clock palsi uygulardak girişteki 1 bilgisi A FF'unun Q
çıkışında görülür. Şimdide giriş ucuna 0 bilgisi uygulayalım. Qa çıkışı da
1 olduğu için B FF'unun girişine 1 uygulanmış olur. Bu durumda clock palsi verirsek B
FF'unun girişi 1 olduğu için Qb çıkışı 1, A FF'unun girişi de 0 olduğu için Qa
çıkışı 0 olacaktır. Buraya kadarki durumu incelediğimizde Qa çıkışı 0, Qb
çıkışı ise 1 olmuş durumdadır. Bizim uyguladığımız bilgi ise 1 0 bilgisidir. Bu
durumda kaydediciye vermiş olduğumuz 1 0 bilgisi kaydedilmiş oldu. Daha sonra verilecek
olan iki adet binary bilgide de biraz önceki vermiş olduğumuz 1 0 bilgisi son iki FF'a
kayacak, ilk iki FF'a da sonraki verilen bilgiler yerleşecektir. Dörtten daha fazla
bilgi verildiği anda ise her fazlalık bilgide kaydedicinin içindeki son bilgi
kaybolacaktır. Kaydediciye kaydettiğimiz bilgileri geri almak için ise dört adet clock
palsi verilmesi yeterlidir. her clock palsinde bilgiler kaydedici çıkışından birer
birer alınacaktır. Bilgiler alındığında ise kaydedicideki bilgi kaybolacaktır.
2) Seri giriş - Paralel çıkış Kaydırmalı
kaydedici :
Bu tip kaydedicide kayıt işlemi Seri giriş - Seri
çıkış kaydedici ile aynı şekilde olamaktadır. Seri giriş - Paralel çıkış
kaydedicinin Seri giriş - Seri çıkış kaydediciden tek farkı tüm çıkışlarından
dışarıya uc çıkartılmış olmasıdır. Bu sayede bilgi okunması daha hızlı
olacaktır. Ayrıca Bilginin okunması için clock palsi uygulanmasına da gerek yoktur.
Bilgi okunduktan sonra da kaydedici içindeki bilgi kaybolmayacaktır. Aşağıda Seri
giriş - Paralel çıkış kaydırmalı kaydedicinin FF'lardan oluşan iç yapısı
görülmektedir.
3) Paralel giriş - Paralel çıkış Kaydırmalı
kaydedici :
Bu kaydedici türünde ise tüm giriş ve çıkışlardan
dışarıya uc çıkartılmıştır. Kayıt işlemi için tüm giriş uclarına bilgiler
uygulanır ve clock palsi verilir. Bu durumda bilgiler kaydediciye yüklenmiş olur.
Ayrıca tüm çıkışlarda da bu bilgiler görülmektedir. Bilgilerin okunması halinde
kaydedicideki bilgiler kaybolmaz. Aşağıda Paralel giriş - Paralel çıkış
kaydırmalı kaydedicinin FF'lardan oluşan iç yapısı görülmektedir.
4) Paralel giriş - Seri çıkış Kaydırmalı
kaydedici :
Paralel giriş - Seri çıkış kaydedicide ise kayıt
işlemi Paralel giriş - Paralel çıkış kaydedici ile aynıdır. Çıkış tek uctan
oluşur. Çıkıştan bilgi okumak için her bir bit için bir clock palsi uygulanır ve
bilgiler birer birer okunur. Bilgiler okunduktan sonra kaydedici içindeki bilgiler
kaybolur.
|
