“Şomronim”, İbranice “S-M-R” fiil kökünden türemiş “görüp gözeten,bir
şeyi dikkatle izleyen” anlamına gelmektedir. Samirîler Yahudiliğe benzer bir dine
inanmakla birlikte Yahudiler tarafından Yahudi kabul edilmeyen bir topluluktur.
Samirîlerin tarihi oldukça eskidir. M.Ö. 722 yılında Kuzey İsrail Krallığı
yıkılınca,Asur İmparatoru Sargon, bura halkından 30.000 kadarını alıp Asur’a ve
Medlerin şehirlerine sürmüş ( II.Krallar XVIII/11);Babil, Kuta ve Avar’dan adamlar
getirerek İsrailoğullarının yerine yerleştirmiştir. (II.Krallar XVII / 24 ).
Böylece Şomron şehrinin sakinleri ortaya çıkmış ve bunlara “Şomronim”
denmiştir.
Tanah’ın II.Krallar Kitabında Samirîlerin nasıl Yahudileştiği anlatılır.
Yahudiler,Yahudiliğe ihtida eden Samirîleri Yahudi olarak kabul etmez. Yahudiliğe
ihtidanın mümkün olmasına rağmen, Samirîlerin samimi olmadıkları bahanesiyle
onları Yahudi Cemaatinden saymazlar. Yahudiler, Samirîleri sürekli dışlamışlardır.
Hatta Samirîler kullanıyor diye İbrani harfleriyle yazılan Aramca’yı terk
etmişlerdir.
Yahudiler ile Samirîler arasında bir çok fark vardır. Yahudilerin Tevrat’ı ile
Samirîlerin Tevrat’ı arasında altıbine yakın fark bulunmaktadır. Samirîler,
Kudüs’ün yerine Gerizim’i kutsal mekan olarak kabul ederler ve kendilerini gerçek
Yahudi olarak görürler.
Samirîlerin İnanç Esasları
İnançlarının temel dayanağı Tevrat’tır. Tevrat ise Musa’ya vahyedilen beş
kitaptan ibarettir. İnanç esasları da buna uygun olarak beştir:
1- Eşi ve yardımcısı olmayan Allah tektir. Sıfatları insan sıfatına benzemez.
2- Musa ; Allah’ın yegane resulü ve bütün devirler için de peygamberdir. Vahy
onunla son bulmuştur.Onun gibi peygamber bir daha gelmeyecektir.
3- Tevrat, mükemmel ve tamdır. Hiçbir zaman değişmeyecek ve neshedilmeyecektir.
4- Gerizim dağı ebedi hayat yurdu, bereket dağı ve Allah’ın yeryüzündeki tek
makamıdır.
5- Yeniden dirilme günü olacaktır. İyiler cennetle, kötüler cehennemle
mükafatlandırılacaklardır.
Samirîlerin ibadet şekilleri Müslümanlarınkine çok benzer. Müslüman gibi abdest
alırlar. Abdestte, sırasıyla elleri, ağzı, burnu, yüzü, kulakları, sağ ayak ve
sol ayağı yıkarlar.Abdest esnasında Tevrat’tan parçalar okurlar. İbadet dili
Aramca’dır.
İbadet yerleri, Müslümanların mescidi gibidir. Yahudilerin Sinegogları gibi içeride
masa veya sıra bulunmaz. İbadetlerinde rüku ve secde vardır. İslami namaza benzer
namaz kılarlar. Bazı araştırmacılara göre Samirîlerin bu tür ibadet etmelerinin
sebebi; uzun süre İslam egemenliği altında yaşamalarından kaynaklanan
etkileşimdir.Fakat Yahudilerinde uzun süre İslam egemenliğinde kaldıkları ve
etkilenmedikleri göz önüne alındığında bu iddianın gerçeği yansıtmadığı
görülür.
Günümüzde Samirîler
Yahudiler tarih boyunca hiçbir zaman Samirîleri gerçek Yahudi olarak görmemişlerdir.
Samirîler buna rağmen varlıklarını günümüzde de sürdürmektedirler.
Günümüz Yahudileriyle oldukça farklı olmalarından dolayı; Samirîleri Yahudilerden
ayrı bir dini topluluk olarak kabul etmek ve Samirîlerin kendilerini gerçek Yahudi
olarak görmelerine rağmen Yahudi dininden farklı bir dini inanca sahip olmalarından
dolayı Samirîliği farklı bir din olarak değerlendirmek daha doğru olacaktır.
|
