Elektrik Akımı
Elektrik Akımı: Bilindiği gibi
metallerin atomlarındaki elektron sayıları metalin cinsine göre değişir. İletken
maddelerin atomlarının son yörüngelerinde 4 'den az elektron bulunur. Atomlar bu
elektronları 8'e tamamlayamadıkları için serbest bırakırlar. Bu yüzden bir İletken
maddede milyonlarca serbest elektron bulunur. Bu maddeye elektrik uygulandığında
elektronlar negatif (-) 'den pozitif (+) yönüne doğru hareket etmeye başlar. Bu
harekete "Elektrik Akımı" denir.
Bir iletkenin belli bir kesitinden birim
zamanda akan yüke akım şiddeti denir ve akım şiddeti "i" ile gösterilir.
Elektroliz Olayı: Bir bileşiğe
elektrik akımı uygulanarak bileşiğin "+" ve "-" moleküllerine
ayrıştırılması olayına elektroliz adı verilir. Bileşiğin "+" gerilim
uygulanan kısmına "-" yüklü iyonlar toplanırken, "-" gerilim
uygulanan kısma "+" yüklü iyonlar toplanır. Bu sayede bileşik kendisini
oluşturan moleküllere ayrıştırılmış olur.
Suyun elektrolizi;
2H+ + O-2
==> H2O
Direnç: Adından da
anlaşılabileceği gibi direnç, bir maddenin üzerinden geçen akıma karşı
gösterdiği zorluktur. Elektrikte ise direnç akıma zorluk gösteren devre elemanına
verilen isimdir. Direncin birimi "Ohm" dur.
Ohm Kanunu: Ohm kanununa göre bir
iletkenin direnci, iki ucu arasındaki potansiyel farkın iletken üzerinden geçen akıma
bölümüne eşittir.
Dirençlerin Seri Bağlanması:
Dirençler seri bağlanmasında toplam
direnç, seri bağlanan direnç değerlerinin toplamına eşittir.
RT = R1 + R2 + R3
Dirençlerin Paralel Bağlanması:
Dirençlerin Karışık
Bağlanması:
Karışık bağlı dirençlerde toplam direnç
değeri bulunurken, paralel dirençlerin değeri kendi arsında hesaplanır. Sonra elde
edilen değer diğer dirençlerle seri gibi kabul edilerek sonuç bulunur.
Örnek: R1 = 5, R2 = 10, R3 =10,
R4 = 20 ohm olan yukarıdaki devrede toplam direnç nedir.
Rp = (R2 x R3) / (R2 + R3) ==>
Rp = (10 x 10) / (10 + 10) ==> Rp = 5 ohm
Rt = R1 + Rp + R4 ==> Rt = 5 + 5 +
20 ==> Rt = 30 ohm
Güç Kaynaklarının Seri Bağlanması:
Güç kaynakları seri bağlanırken, bir
güç kaynağının kutbu diğer güç kaynağının zıt kutbuna bağlanır. Toplam güç
tüm güç kaynaklarının değerlerinin toplamına eşittir.
Va-b = E1 + E2 + E3
Güç Kaynaklarının Paralel Bağlanması:
Güç kaynaklarının paralel bağlanmasında,
paralel bağlı olan güç kaynaklarından en küçüğünün değeri güç
kaynaklarının toplam değeridir. Yani paralel bağlanan kaynaklar ister birbirine eşit
olsun isterse bir diğerinden çok büyük olsun sonuç en küçük değerli olan güç
kaynağına eşittir.
Bu şekilde bağlamanın amacı düşük
değerli güç kaynağının ömrünü uzatmaktır.
Güç Kaynaklarının Ters Bağlanması:
Güç kaynakları ters bağlanmasında ters
bağlanan kaynağın değeri diğer kaynakların değerlerinin toplamından çıkarılır.
Yukarıdaki şekil için Va-b ;
Va-b = E1 + E3 - E2 |
